Mogelijke oorzaken en invalshoeken
Torticollis Spasmodica (T.S) .



Inmiddels staat mijn homepage alweer enige tijd op internet. Onder andere via het gastenboek heb ik vragen en reacties gehad die vaak als onderwerp de mogelijke oorzaak van Torticollis hebben. Maar ook is dit onderwerp regelmatig aan de orde gekomen via onderlinge uitwisseling van e-mails. Ikzelf heb meer overzicht en inzicht in deze materie gekregen hoewel ik, vanuit medisch opzicht, een leek ben en zal blijven. Mede op basis van mijn kennis tot nu toe probeer ik een overzichtje te maken van wat ik zoal  op het vlak van mogelijke oorzaken en invalshoeken heb aangetroffen.

Torticollis is een specifieke vorm van dystonie; velen die T.S hebben lijden ook aan een andere vorm van dystonie. Hoe het ook zij, dystonie -en dus T.S.- betreft altijd een abnormale overspanning van bepaalde spiergroepen. De kernvraag is nu waardoor deze abnormale spanning veroorzaakt wordt.
 

Neurologie.

De gangbare en meest genoemde oorzaak is de neurologische. Hierbij wordt gerept van een bewegingsstoring die ergens in de hersenen plaatsvindt. Daarbij kan sprake zijn van een erfelijke oorspong hoewel dit volgens de huidige stand van de wetenschap een niet erg dominanate factor is. Meestal wordt gesproken van een idiopatische oorzaak; de kwaal kent een op zichzelf staand(e) oorzaak en verloop; het is (helaas) niets anders dan een ziekte die je treft en je overkomt zonder dat je er veel aan kunt doen. Vanuit het neurologisch perspectief is de ziekte hardnekkig en min of meer irreversibel. Dit laaste houdt in dat als je hem eenmaal hebt hij zelden (spontaan) verdwijnt. Vanuit het medisch gezichtspunt kunnen de symptomen van de kwaal verlicht en bestreden worden door met name botuline-injecties.
 

Psychologie

Een andere invalshoek is de psychologische; je zou je kunnen stellen dat de kwaal hier wordt gepsychologiseerd. Deze gedachtenlijn voerde de boventoon voordat de neurologische oorzaak in met name het afgelopen decennium aan gewicht won. In de psychologische verklaring is sprake van problemen en verstoringen in het gevoelsleven die zichtbaar worden in het lichaam, ook wel psychomatiseren genoemd. Dit psychomatiseren kan behoorlijk ver gaan; een voorbeeld is dat sommigen de draaiing van de nek zien als een onbewuste "nee"-beweging van de nek en het hoofd omdat men zich normaal niet durft uit te spreken. De therapie behelst dan ook psychotherapie om het zelfbeeld aan te pakken en te verbeteren en eventueel traumatische ervaringen uit de jeugd aan te pakken en te verwerken. Als de de patient (met behulp van bijvoorbeeld een psychotherapeut) daar in slaagt is de logische konsekwentie dat T.S. in behoorlijk veel gevallen is te genezen.
 

Fysiologie en burnout.

Een derde invalshoek is de fysiologische. Deze invalshoek is enigszins verwant aan de vorige (psychologische) maar heeft toch een eigenstandig karakter. De lijn van denken is hier dat bij sommige mensen door langdurige lichamelijke en vooral ook geestelijke stress (stress)hormonen als cortisol en adrenaline permanent vrijkomen die op den duur ook het "normale" fysiologische evenwicht (homeostase) verstoren. Dit op haar beurt leidt tot een aanhoudende en moeilijk terug te draaien spanning van bepaalde spiergroepen wat je een vorm van dystonie zou kunnen noemen. Ikzelf vind het daarbij opmerkelijk dat stress juist ook die spiergoepen aantast die op T.S. van invloed zijn, te weten de nek, schouder - en achterhoofdspieren. Een vergaande vorm van langdurige overstress is de zogenaamde burnout. Deze "moderne" welvaartziekte grijpt thans epidemisch om zich en het zou me niet verbazen als er de komende jaren meer bekend bekend zou worden over de mogelijke relatie tussen T.S. en burnout. Via mijn internetcontacten begreep ik meermaals dat meerdere T.S.'ers ook burnoutverschijnselen hebben. Zie ook de speciale link die ik over het verband tussen burnout en torticollis heb gemaakt. De therapie is hier in eerste instantie niet psychotherapie maar een mix van lichamelijke (herstel)oefeningen en het met psychologische hulp beter leren omgaan met druk.
 

Mechanica.

Naar mijn idee is nog heel weinig  bekend over de mechanische invalshoek. Ik heb zeer interessante informatie ontvangen van een zogenaamde osteopaat (botdeskundige). Hij wist mij op overtuigende wijze aan te tonen hoe door een verkeerde stand van bijvoorbeeld bepaalde schedelbotten belangrijke zenuwen en bloedvaten die uit een opening onderaan de schedel lopen (het Foramen Jugulare) bekneld en geprikkeld kunnen raken. Met als gevolg dysharmonie van de schouder- en nekspieren en -mogelijk- torticollis. Ook andere scheefstanden van bijvoorbeeld een van de voeten kunnen zo indirect tot T.S. leiden. Naar mijn weten is hierover nog zeer weinig bekend. De therapie is in deze de mobilisatie van de verkeerd geplaatste botten zodat er ruimte komt voor de beknelde en/of geprikkelde bloedvaten en zenuwbanen.
 

Hoog gevoeligheid.

Een ander onontgonnen gebied mbt T.S. ligt op het grensvlak tussen aangeboren eigenschappen die zich geestelijk uiten. In de VS spreekt men bijvoorbeeld van "Highly sensitive persons" (HSP); mensen waarbij verlegenheid en grote gevoeligheid voor sociale of fysieke situaties aangeboren is. Verdere kenmerken van HSP'ers zijn onder andere:  gevoeligheid voor stemmingen van anderen en in groepen,  je zaken meer aantrekken en vasthouden maar ook meer "zien" en voelen dan die anderen zonder het meteen rationeel te kunnen uitleggen. Deze mensen "processen" zaken en kwesties relatief dieper en langer dan de doorsnee mens en kunnen van daaruit ook een bepaalde intuïtie ontwikkelen die door anderen niet altijd goed wordt begrepen. Juist ook door hun gevoeligheid levert dát voor hun ook weer problemen op. Deze mensen kunnen in hun leven in een lastig parket komen als er niet goed met hen rekening wordt gehouden. Daar komt bij dat in onze geëmancipeerde en rationele Westerse samenleving gevoeligheid en verlegenheid bepaald niet goed gewaardeerd worden. Een ander punt is dat een HSP zélf vaak niet goed zijn/haar karaktertrekken erkent en er naar leeft. Ik acht het heel wel mogelijk dat "HSP"ers een meer dan gemiddelde kans hebben om T.S. te krijgen omdat ze permanent onder (sociale) spanning kunnen staan. De therapie in deze is dan zowel een individuele (erkennen dat je een HSP bent) als een sociologische (de erkenning in de maatschappij dat niet iedereen even sterk en assertief is).
 

Spiritueel.

Ik weet niet of je dit  een oorzaak kunt noemen maar het is wel een invalshoek. Misschien ook omdat (naar mijn weten) mensen met torticollis vaak gevoelig en gewetensvol en zijn, zoeken ze naar diepere oorzaken voor hun lot en komen dan (ook) uit op spirituele verklaringen. Het lijden dat je hierbij treft is dan niet voor niets omdat het je iets leert over dit leven en dat inzicht kan dan troost bieden. Mensen met torticollis moeten noodgedwongen stilstaan bij hun situatie en de pijn in hun leven -vaak letterlijk!- en zich afvragen wat daar de betekenis van is.  Je moet daarbij ook omgaan met vragen als: wat is mijn aandeel in de kwaal, is het een gevolg van mijn opvoeding, mijn (genen)pakket dat ik heb meegekregen of gaat het zelfs verder? Sommigen zullen daarbij geloven dat het van nog verder komt, een lot dat ze via hun voorouders hebben meegekregen en waar ze in dit leven iets van moeten leren. Of dat het gaat om een opdracht van een hogere macht die je in dit leven moet uitvoeren maar waarbij het lijden (hier en nu) niet voor niets is. De laatste stap is dan het geloof in reïncarnatie: mijn ziel is onsterfelijk maar ik woon in dit leven met deze ziel in een lichaam met bepaalde beperkingen en de les die ik daaruit moet leren is geestelijk te groeien teneinde in een volgend leven op een hoger plan te komen .
 

Discussie en epiloog.

Hierboven heb ik zes mogelijke oorzaken en invalshoeken genoemd. Mijn konklusie is dat het vaak niet om één oorzaak alleen gaat maar dat het om een combinatie van factoren draait. Ik denk dat er veel winst valt te halen uit een multidisciplinaire benadering  van neurologen, psychologen, fysiologen, osteopaten en genetici, burnout deskundigen en wellicht ook mensen met spirituele inzichten en gaves. Hierdoor zal zowel het inzicht in de kwaal als het scala aan therapieën vergoot worden. De essentie lijkt me dat T.S. me een kwaal van zowel lichaam als geest is waarbij het zoeken naar een éénduidige oorzaak op den duur een doodlopende weg is.
 

Augustus 2002